Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2019
 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

ΡΑΣΙΟΥ ΈΛΣΑ

print
email
ΡΑΣΙΟΥ ΈΛΣΑ

Εκδοτικός Οίκος «Υδρόγειος»

Η Έλσα Ράσιου γεννήθηκε στη Θεσ/νίκη το 1951. Αποφοίτησε από το τμήμα Φιλοσοφίας του Α.Π.Θ. Κατέχει τη γαλλική και γερμανική γλώσσα. Για κάποια χρόνια φοίτησε στο Κρατικό Ωδείο Β. Ελλάδος, όμως για οικονομικούς λόγους αναγκάστηκε να διακόψει. Για αρκετά χρόνια εργάστηκε ως φιλόλογος σε σχολεία Δ/μιας Εκ/πσης στη Β. Ελλάδα και το εξωτερικό. Συμμετείχε ενεργά στο κίνημα Ειρήνης, το γυναικείο κίνημα, τον Ελληνοβαυβαρικό σύλλογο Μονάχου.

Το 2002 εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Νεροσυρμές». Το 2003 συμμετείχε μα εισήγηση σε συνέδριο για τα Γαλλικά Γράμματα (πρόγραμμα ΥΠΠΟ). Την ίδια χρονιά της έγινε τιμητικό αφιέρωμα από το περιοδικό «Ομπρέλα» με την ενίσχυση και στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού. Σε περιοδικά έχουν δημοσιευτεί τα μελετήματά της: «Σονάτα του Σεληνόφωτος Γ. Ρίτσου¬-σονάτα op. 27 του Beethoven: ενδεικτικά στοιχεία συνάφειας», «Κλασική μουσική κι εξουσία», «Γαλλικός Ρομαντισμός κι ελληνικά γράμματα: κοινωνικοπολιτικές συνθήκες και προσλαμβάνουσες». Είναι μέλος της Ενωτικής Πορείας Συγγραφέων και της Art Attack. Εξακολουθεί να εργάζεται στη Δ/μια Εκπ/ση στη Θεσ/νίκη.

Οδοιπορικό (απόσπασμα)
Ο λεύτερος κόσμος που ονειρεύτηκες, και που μας έμαθε να ονειρευόμαστε χαρταετός με σχισμένες κορδέλες. Διαρκής κι απροσδιόριστος ο χρόνος, ροής και πήξης του αίματός του. Αγέρωχοι στο βάθρο τους ωστόσο καγχάζουν οι θεοί – ανέφικτο το γκρέμισμα τους. Κι ο πόνος διασταλμένες κόρες των προσφυγόπουλων, στις άνυδρες αγκαλιές των μητέρων, στις άσπερμες μήτρες των γυναικών……………

Πρωινές πινελιές
Η πόλις ακόμα ονειρεύεται –λυτρωτικό άλλοθι ο κλεφτός ύπνος του πρωινού. Στις πιάτσες ωστόσο οι μετανάστες δαγκώνουν την πιθανότητα του μεροκάματου σφίγγοντας στις χούφτες την εναπομείνασα ουτοπία του παράδεισου. Μινιατούρες πρωίμου μόχθου αναφύονται στις παρυφές των φαναριών. Στη στενωπό μιας ισόγειας πρασιάς το άρωμα των ρόδων, που ξεδιάντροπα στριμώχνονται  πλάι στην υδρορροή, συμφύρετε παράφωνα με τα ποικίλα μονοξείδια. Στο ίσκιο τους ένα μελένιο κορίτσι μ’ ορθόστητες τις ρώγες των μαστών απλώνει σκάλα στο χαμόγελο του ήλιου τους καστανούς χείμαρρους. Δραπετεύει θαρρείς!….Κι όμως η πόλις εθελοτυφλούσα ονειρεύεται!

Προσμονή
Υγροί γαλάζιοι κόμποι ηδονής
από τις συσταλμένες κόρες σου
εκρέουν.
Χαϊδεύουν την ψυχή μου
τη διαποτίζουν.
Σφαδάζει στο νοερό σου άγγιγμα
το κορμί.
άρρυθμα πάλλονται χείλη
στην σιωπηλή υπόσχεση
Του μαγικού σου αυλού
Η ύπαρξή μου κραδένεται.
Βασανίστηκα η φλεγόμενη βάτος
προσμένει
τη λυτρωτική χρυσή βροχή!…

ΣΟΝΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ ΤΟΥ Γ. ΡΙΤΣΟΥ – ΣΟΝΑΤΑ ΟΡ. 27
ΤΟΥ BETHOVEEN
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΝΑΦΕΙΑΣ

Το  έναυσμα  αυτής  της  προσέγγισης  μου  δόθηκε  από  τη  σχετική  ερώτηση  ( αρ. 15 )  του σχολικού
βιβλίου  και  την  επιπόλαιη  αντιμετώπιση  της  από  τα  σχολικά  βοηθήματα .
Ακούγοντας  εξάλλου  πολλές  φορές  τη  μαγνητοσκοπημένη  απαγγελία  από  τον  ίδιο τον  ποιητή  με υπόκρουση  την  ομώνυμη  σονάτα ,  μου  δημιουργήθηκε  αρχικά  η  υποψία  και  αργότερα  η  πεποίθηση   πως  η  επιλογή  του  τίτλου  από   τον  ποιητή  δεν  είναι  τυχαία. Πρόκειται  για  μια  βαθύτερη   και  πολυδιάστατη   συνάφεια  που  εστιάζεται  σε  στοιχεία  εξωκειμενικά , θεματικά  και  μορφολογικά .
Σε  ό,τι   αφορά  τα  εξωκειμενικά   στοιχεία ,  η  ζωή  και  των  δύο  δημιουργών  παρουσιάζει  αναλογίες : δύσκολη  παιδική  κι  εφηβική  ηλικία ,  αλλεπάλληλοι  θάνατοι   αγαπημένων  προσώπων,  μια  ανίατη  ασθένεια  ( φυματίωση  για  τον  ποιητή – κωφότητα   για   τον  συνθέτη ),  συνεχείς  πολιτικές  διώξεις.
Επιπρόσθετα   το  έργο  και  των  δύο  διακατέχεται  βαθιά  από  το «κοινωνικό  γίγνεσθαι » : ‘έχουν  πλήρη  συνείδηση  των  θεμελιακών  κοινωνικοπολιτικών  αλλαγών  που  βιώνουν  ( γκρέμισμα  του  αστισμού  για  τον ποιητή  - γκρέμισμα  των  κοινωνικοοινομικών   δομών  της  φεουδαρχίας  για  το συνθέτη ), Ενστερνίζονται  τις  νέες  ιδέες  και  παλεύουν  γι ‘  αυτές  θέτοντας  την  πνευματική   τους  δημιουργία  στην  υπηρεσία  τους.  Η  πολιτική  ιδεολογία  και  η  δράση  του Γ. Ρίτσου   είναι  πασίγνωστες.  Για  τον  Bethoveen   o  κοινωνιολόγος – μουσικολόγος  S. Finkelstein  επικαλείται   τον   πρώτο  βιογράφο

συνέχεια

ΝΕΟΣΥΡΜΕΣ

Επιγραμματικά

Λιγοστές οι φορές που αγάπησα,
μα εσένα σε λάτρεψα
αγάπη ακατάλυτη, πολυδιάστατη
που ο πόνος της με ωριμάζει

Θα θυμάμαι πάντα τη μέρα
που γυμνά τα κορμιά
κι οι ψυχές μας
συμπλέχτηκαν
κι αλληλομετάγγισαν
συσπώμενα τους χυμούς τους
την ώρα της κατακόρυφης
διείσδυσης του ήλιου
στην πυκνή φυλλωσιά
του πλατανόδασους.

Προσμονή

Υγροί γαλάζιοι κόμποι ηδονής
από τις συσταλμένες κόρες σου
εκρέουν
χαϊδεύουν την ψυχή μου,
την διαποτίζουν.
Σφαδάζει στο νοερό σου άγγιγμα
το κορμί μου
άρρυθμα πάλλονται τα χείλη.
Στη σιωπηλή υπόσχεση
του μαγικού σου αυλού
η ύπαρξη μου κραδαίνετε.
Βασανιστικά η φλεγόμενη βάτος
προσμένει
τη λυτρωτική χρυσή βροχή !...

Ταξίδι

Χρόνους ταξίδευα
με ρότα μοναδική το λιμάνι σου.
Θρυμμάτιζε το κύμα τις χορδές μου
κι έψην’ η άρμη τις παλιές πληγές.
οι πόνοι τους πέτρωναν μέσα στο χρόνο,
μέχρι που στην ανάσα σου ξαπόστασα.
Μες’ τις ζεστές πλατιές σου χούφτες
μια πεταλούδα εκκολάφτηκε
για να εξακτινωθεί
στις ροδόχρωμες πυρκαγιές
του Γαλαξία των ηδονών.

Του χωρισμού και του πόνου

Χειμωνιάτικο όνειρο

Ένιωσα να προσπερνάς και στη σιωπή σου
η δροσοσταλίδα του έρωτα να εξαερώνεται
Ψηλάφισα τα σημάδια σου στο κορμί μου,
φύλαξα βαθιά στη θαλπωρή
του χειμωνιάτικου όνειρου
τη γεύση του φιλιού σου
κι αποκαθήλωσα την
Ανάτρεξα στη δύναμη του στίχου :
«δακρυόεσσα εμειδίασεν»
για ν’ ατενίσω τη μουσαμαδένια ομίχλη
της κοινωνικής συμβατικότητας
που σε νίκησε
κι αφέθηκα να με αποσαρκώνει
ηδονικά και λαίμαργα
ένας βουβός αδηφάγος πόνος!...

AΣπουδή πάνω στο –α (το στερητικό κυρίως) (στους Clochards)
Άπολις, άστεγος, άπαιδις () βυθίζει το βλέμμα του ατέρμονο στον πυρήνα της μνήμης. Σε κίνηση αναστροφής αναμετρά τις αμείλικτες συντεταγμένες που τον όρισαν, τα σαράντα κύματα που συντρίψανε την καρίνα του, ακούγοντας –μόνος αυτός- τον απόηχο μιας άστοργης άναρχης ασύμμετρης παραφωνίας λίγο προτού χαθεί αθόρυβα στο απύθμενο στόμιο της ανελέητης ακατανόητης πολύβουης πολιτείας!… Συντροφιά του ένας σκύλος αδέσποτος, άκακος γκρίζος με κόκκινο περιλαίμιο……..(Συνήθης πλέον η μετάσταση της παθογένειας στο Νότο!…)

Αναπόληση

Στο βυθό της ευδαιμονικής μου πληρότητας
αναπολώ
την ηδονική πανδαισία των αισθήσεων
την κατάθεση των ψυχών μας
στην ιερή μυσταγωγία του Έρωτα.
Στο ρυθμό μιας ξέφρενης πιρουέτας
υγρή και μεθυσμένη η ψυχή μου
στροβιλίζεται
εκτείνεται
διαγράφει
την απελπιστική τροχιά της έλλειψης
βασανιστική η παρουσία της απουσίας σου
με ξαφνιάζει
με καθηλώνει…

KΛΑΣΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΙ ΕΞΟΥΣΙΑ

Της Έλσας Ράσιου

Μολονότι σήμερα έχουμε τη δυνατότητα πολύ περισσοτέρων
Μουσικών ακουσμάτων σε σχέση με το παρελθόν, συνειδητά ή
Ασυνείδητα εξακολουθούμε να μην << ακούμε >> την κοινωνική τους
Διάσταση .Έχουμε μάθει να ακούμε τη Μουσική , σαν μια αισθητική
Επίφαση .Μας διαφεύγει το γεγονός ότι η Μουσική, σαν αναπόσπαστο
Συστατικό της Τέχνης και της Κουλτούρας, επιβάλλει μια
Διαλεκτική σχέση του υποκειμένου της με τις υλικές συνθήκες που το
Προσδιορίζουν. Έτσι η Μουσική αποτελεί το κοσμοείδωλο
Συγκεκριμένης κάθε φόρα κοινωνικής πραγματικότητας που διέπεται
Από καθορισμένες δομές και ιστορικό- κοινωνική  συγκυρία .Εξ αιτίας
Μάλιστα του υψηλού βαθμού αφαίρεση της και της υποβλητικότητας
Της αποτελεί τον πιο   ευαίσθητο δείκτη του πολιτισμού

Η σχέση της Μουσικής με την κυρίαρχη κοινωνική ομάδα (την
εξουσία ) της εκάστοτε κοινωνία διαμορφώνεται διττή και αμφίδρομη
στις σύγχρονες κοινωνίες : συνήθως η μουσική αντιμάχεται την
εξουσία και την κυρίαρχη ιδεολογία που απορρέει  απ΄ αυτήν και
λιγότερο συχνά υπηρετεί την κυρίαρχη ιδεολογία της εξουσίας και
υποβάλει στάσεις ζωής που αυτή υπαγορεύει. Αλλά και η εξουσία άλλοτε
χρησιμοποιεί τη μουσική  σα μέρος του ιδεολογικού της εξοπλισμού
κι άλλοτε προσπαθεί να παραποιήσει και να αφαιμάξει τα επαναστατικά
της μηνύματα.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με ότι συνηθίζουμε να ονομάζουμε
<< κλασική  μουσική >>. Πρόκειται για τη μουσική παραγωγή της Δ.
Ευρώπης από το τέλος του 16ου αιώνα μέχρι περίπου το 1910, που
Στηρίζεται στην τονική αρμονία.. Η τονική αρμονία θα μπορούσε να
οριστεί σαν η συσχέτιση των συγχορδιών σε διαδοχές που καθορίζονται
από ένα τονικό κέντρο. Οι διαδοχές είναι τέτοιες που το εξοικειωμένο αυτί τις αντιλαμβάνεται σα λογικές κι εκφραστικές περιόδους. Στη γέννησή της η τονική
αρμονία αποτελεί κατάκτηση ισοδύναμη με την προοπτική στη ζωγραφική.
Και οι δύο αποτελούν λογικές συμβάσεις που μέσα από διαδοχικές εντάσεις
Και χαλαρώσεις εκφράζουν τη εμπειρία του μεμονωμένου ατόμου. Συμφωνα
Με τον Henri Roousseur η τονική αρμονία αποτελεί την ίδια την υλοποίηση της λογικής στην πιο αφηρημένη μορφή της και για αυτό μας γεννά μια μοναδική ικανοποίηση .Ο δημιουργός για πρώτη φορά τοποθετείται

Απέναντι από το κοινό και το έργο τέχνης αντιμετωπίζεται σαν ένα
δημιούργημα λογικά ερμηνεύσιμο .
Όσο και αν σήμερα αυτό το είδος της μουσικής μοιάζει
παραχωρημένο, την εποχή της γέννησης και της ανέλιξης της, η κλασσική
μουσική ήταν μια μουσική << μαχόμενη >>..Μια μορφή τέχνης  που όχι
μόνο αντιτάχθηκε σθεναρά στην κυρίαρχη ιδεολογία του φεουδαρχικού
συστήματος και της μοναρχίας αλλά και από την κυρίαρχη αστική τάξη
κακοποιήθηκε μολονότι υπήρξε φορέας της ιδεολογίας της.
Το φαινομενικά παράδοξο και αντιφατικό είναι πως μολονότι οι
δημιουργοί αυτής της μουσικής εμφορούνταν από τις αντιλήψεις της
νέο – ανερχόμενης τότε αστικής τάξης, η μουσική τους πρωτακούστηκε
κι αποθεώθηκε στα σαλόνια των ευγενών.
Κατά τον Ένγκελς <<εφόσον ο Μεσαίωνας είχε προσδέσει όλες τις
εκφάνσεις του πνεύματος στη θεολογία, για τις μάζες θεωρούνταν
απαραίτητο να προβάλουν τα αιτήματα τους με θρησκευτικό περίβλημα
ώστε να προκαλούν μεγαλύτερη αναταραχή >>.
Έξάλλου παρά τον οικονομικό του κλονισμό, το κοινωνικό
οικοδόμημα της φεουδαρχίας, συμπεριλαμβανόμενης και της
εκκλησίας, παραμένει για πολλούς αιώνες ακόμα πολύ ισχυρό.
φαινόταν λοιπόν χλωμή έως αδύνατη η απ΄ ευθείας έκφραση
αντιφεουδαρχικών ιδεών.
Πρόδρομοι συνθέτες στο μεταίχμιο  αιώνα, όπως ο Οράτιος Βέκι,
ο Τζων Ντοόυαλντ κ.α.  παρόλο που δεν προσαρμόζονται ολοκληρωτικά
στις νέες επιταγές της σύνθεσης, αξιοποιούν  τα λαϊκά τραγούδια των
αγροτών του Μεσαίωνα που με τον κοινωνικό τους χαρακτήρα και
τα πολιτικά υπονοούμενα αποτέλεσαν ένα ισχυρό όπλο στις ελάχιστα
γνωστές αγροτικές εξεγέρσεις του Μεσαίωνα . Χρησιμοποιώντας
τις παραδοσιακές εκκλησιαστικές φόρμες εντάσσουν σ’ αυτές τα
νέα στοιχεία εξαναγκάζοντας την Εκκλησία να αποδεχτεί όσα προηγούμενα
καταδίωκε. Σημαντική βέβαια υπήρξε και η συμβολή του Λούθηρου
που ένταξε λαϊκά άσματα στα χορικά του.

Το πιο γνήσιο εγχείρημα ανεξαρτοποίησης της Τέχνης και της ανθρώπινης
σκέψης από τη μεσαιωνική θεολογία αποτελεί ή Όπερα.
Προερχόμενη από τα Μυστήρια (θρησκευτική δρώμενα) αποτελεί την
κοσμικοποίηση μιας πρώην θρησκευτικής τελετουργίας. Ντυμένη με το
κύρος της αρχαϊκής φόρμας σαν αναβίωση του αρχαίου δράματος,
Αποτελεί το ανθρωπιστικό και κοσμικό ισοδύναμο των Μυστηρίων.
Ταυτόχρονα όμως αποτελεί η Όπερα κι ένα κραυγαλέο παράδειγμα

Ιδεολογικής αφαίμαξης από την άρχουσα  τάξη. Σύμφωνα και με τον
Umbento Eco << η σκηνική και η μουσική δράση συμβάλλουν στη

Εκεί………..
Εκεί, στο μικρό, συμμετρικό δωμάτιο το λουσμένο στο άπλετο, σκληρό λευκό, το περιφραγμένο με το σιδερένιο κιγκλίδωμα, το περιχαρακωμένο με τη συνοπτική ταμπέλα «Ψυχιατρείο» Εκεί, όπου η τρέλα διαγράφει το αποκρυστάλλωμα της συγκινησιακής υπέρβασης του λογικού, διάφανη η ψυχή σου γυμνώθηκε, αποκαλύφτηκε. Εκεί διαιστάνθηκα τη μυστική τήξη των κοραλλένιων της δακρύων, άκουσα τη σιωπηλή κραυγή της να ξεσχίζει την εφησυχαστική γαλήνη, ακροφίλησα την υγρή κόκκινη κηλίδα στη λευκή φτερούγα του περιστεριού και σ’ αγάπησα ακόμα πιο βαθιά, Άνθρωπε!…..

Έχει διαβαστεί 235 φορές
ΡΑΣΙΜΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ
Προηγούμενο άρθρο
ΡΑΣΙΜΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

ΣΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ...

Ποιός είναι online

Έχουμε online 11 επισκέπτες και 0 μέλη.

Επισκεψιμότητα